Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

agglomeratie - (opeenhoping)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

agglomeratie zn. ‘opeenhoping’
Nnl. agglomeratie “opwinding als tot eene kluwen; in de scheikunde eene verbinding door balletjes, klompjes enz.” [1836; WGeysbeek], de Maastrichtsche agglomeratie ‘Maastricht met de voorsteden’ [1926; WNT Supp.]. Weiland 1824 vermeldt onder het werkwoord agglomereren “zich ophoopen, grooter worden, zoo als een sneeuwbal, die gerold wordt” al een voorbeeld Geagglomereerde huizen “die digt bij elkander gebouwd zijn”.
Ontleend aan Frans agglomération [1762], dat teruggaat op Latijn agglomerātiō bij het werkwoord agglomerāre ‘opeenhopen’, gevormd uit → ad- en glomerāre, ook ‘opeenhopen’, een afleiding van het zn. glomus ‘kluwen’, verwant met → klomp.

EWN: agglomeratie zn. ‘opeenhoping’ (1836)
ANTEDATERING: "agglomeratie" 'opeenhoping (van inwoners)' [1830; Nederlandsche staatscourant (KB)18/3]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

agglomeratie [opeenhoping] {1836 in de betekenis ‘opwinding als tot een kluwen’} < frans agglomération [idem], van latijn agglomerare (verl. deelw. agglomeratum) [tot een kluwen opwinden, opeenhopen], van ad [bij, naar] + glomus (2e nv. glomeris) [kluwen].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

agglomeratie opeenhoping 1926 [WNT Suppl] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal