Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

afschieten - (iemands activiteiten frustreren; afbreken; doen mislukken)

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

afschieten (Duits abschießen)

S. Theissen (1978), Germanismen in het Nederlands, Hasselt

afschieten, afschot

Sommige puristen beweren, dat men in het Nederlands wel een geweer kan afschieten maar niet een mens, dier of vliegtuig. Daarom beschouwen ze afschieten in de zin van ‘doodschieten om overtollige exemplaren te verwijderen’ als een germanisme (D. ‘abschießen’). Men kan echter ook ‘mussen van het dak afschieten’ of ‘iemand al zijn duiven afschieten’ (d.i. doodschieten en daardoor de eigenaar ervan beroven, Van Dale). Van daar is het nog slechts een kleine stap tot de germanistische betekenis.

In ieder geval is afschieten in de algemene taal niet zeer gebruikelijk. Het blijft tot de jagerstaal beperkt, waar men ook het substantief afschot vindt: Het afschot der konijnen bedraagt hier jaarlijks 2 000 stuks.

Slechts twee algemene woordenboeken hebben afschieten opgenomen: Van Dale, die het een germanisme noemt en Koenen, die het zonder verdere aantekening vermeldt.

Dateringen of neologismen

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

afschieten, iemands activiteiten frustreren; afbreken; doen mislukken, kelderen. Vooral gebruikt in de politiek. Ook figurlijk voor ‘met de nodige luidruchtigheid openbaar maken’: een nota afschieten.

Het zijn heel eenvoudige mensen die zich gemakkelijk laten manipuleren. Met als gevolg dat de mensen die wel goed kunnen nadenken en daar blijk van geven, afgeschoten worden zodra ze voor Segers een bedreiging vormen. (Haagse Post, 22/02/86)
... kon niet anders dan de bedoeling hebben het plan ‘af te schieten’. (De Volkskrant, 28/06/86)
De fractie van Brinkman gaat in de Tweede Kamer akkoord met een voorstel, in de verwachting dat de Eerste-Kamerfractie van Kaland het wel zal afschieten. (Elsevier, 23/11/91)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal