Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

zwin - (kreek)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

zwin* [kreek] {in de plaatsnaam Zvindrecht, nu Zwijndrecht (Z.-H.) <1028>, swin [buitendijkse geul] 1350} van middelnederlands swinen [verdwijnen, uitteren]; de benaming zou dan komen van het weglopen van het water, c.q. het afnemen van de diepte bij eb.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

zwin znw. o. ‘natuurlijke geul in buitendijkse grondenʼ (vgl. Het Zwin), behoort bij mnl. mnd swīnen ‘verdwijnen; machteloos wordenʼ, ohd. swīnan ‘afnemen, verdwijnenʼ, on. svīna ‘ver­dwijnenʼ. — Zie verder: zwijmen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

zwin o. (geul, kreek), Mnl. swin, datief swene: oorspr. onbek.

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

zwin 'kreek'
Varianten: nholl. zwen, nfri. swin, gron. zwien, zwijn. Bij Germaans *swina- 'kreek', ono. svina 'verdwijnen', mnl. swînen 'verdwijnen, uitteren, machteloos worden', naar het weglopen van het water bij eb1. Kenmerkend voor een zwin, een geul in het strand, is dat hij bij eb leegloopt en dus 'verdwijnt'. In het droge jaargetijde gebeurde in Drenthe hetzelfde met de kleine zijtakjes van de grotere beken, zie → Zwinderen2. In geromaniseerde vorm reeds in 847 kopie ca. 1300 Squindrefth (een variant afkomstig uit Sint-Amand, Frankrijk), voor Zwijndrecht bij Antwerpen (B)3. Zwijndrecht in Zuid-Holland wordt voor het eerst vermeld in 1028 kopie ca. 1530 Zwindrechtwert, 1050 vervalst kopie 14e eeuw Suindrechterwerthe, ter aanduiding van het oostelijk deel van het eiland IJsselmonde (ZH)4.
Lit. 1De Tollenaere 2004 463, 2Blok 1970 32, 3Gysseling 1960 1108, MVN 27 (1951) 57, 4Künzel e.a. 1989 420.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

zwin* kreek 1028 [Prisma NPl.]

Hosted by Meertens Instituut