Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

Zwieten - (geografische naam)

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

†Zwieten (ZH)
918-948 kopie 11e eeuw in Suetan1, 1125-1130 kopie ca. 1420 in Zweten1, 1359 Zwieten, Swieten2, kasteel: 1573 Swethen3, 1725 't Huis Te Zwieten4, 1805 Zwieten5, gebouw: 1913 Zwieten6; Datief meervoud met plaatsaanduidende functie van de waternaam Zwiet, met de betekenis 'nederzetting aan de Zwiet'. Deze waternaam is ontstaan uit *Swêtjo- 'de zoete', waarmee deze naam een aanwijzing levert dat ook in Nederland *zweet, vergelijk ne. sweet 'zoet', inheems was. Het betreft hier ofri. swête 'zoet' en niet onl. suôti 'idem'. De waternaam leeft in de vorm *Zoete voort in de plaatsnamen → Zoeterwoude en → Zoetermeer. Bij waternamen duidt zoet op 'niet zout'. Misschien heeft de zee een korte tijd zoveel invloed gehad op het Rijnwater, dat het tot voorbij Leiden enigszins brak was. Anders opteert men voor de betekenis 'aangenaam smakend'7. Samenhang met zwet 'grenswater'8 is klankwettig niet mogelijk, omdat Zwette Friese -tt- heeft uit -þþ-; een niet gegemineerde vorm had nu -d- als in nnl. zwade moeten hebben9. In de 16e eeuw is de waternaam Zwiet verdrongen door Weipoortsche Vliet.
Lit. 1Künzel e.a. 1989 419, 2Van Mieris III 78, 79, 3krt Sgrooten, 4Rademaker 1725 95, 5Künzel e.a. 1989 419, 6Pott 512, 7Fryske Plaknammen 7 (1959) 17, 8Schönfeld 1955 250, 9Fryske Plaknammen 7 (1959) 22, Van Loey-Schönfeld 1970 58.

Hosted by Meertens Instituut