Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

zorgzaam - (bezorgd, zorgend)

Etymologische (standaard)werken

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

zorgzaam bnw. Sedert het Mnl. Ohd. Mnd. On., deels met de bett. “zorgelijk, bezorgd” e.dgl.

Dateringen of neologismen

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

zorgzame samenleving, samenleving waarin mensen behulpzaam zijn voor elkaar en minder taken afschuiven op de overheid. Alternatief van het CDA voor de verzorgingsstaat. Sinds ca. 1984.

Het CDA, dat wonderlijk genoeg de minste ideologische lading heeft, slaagt in die selectie nog het best. Maar ook daar praten ze op de vergaderingen over de ‘zorgzame samenleving’. (Haagse Post, 09/08/86)
Met zoveel medemenselijkheid krijg je iedereen plat. Brinkman bedient zich van dezelfde magie als hij pleit voor een ‘zorgzame samenleving’. (Opzij, oktober 1987)
De socialistische partijvoorzitster trekt fel van leer tegen het CDA-denken over de ‘zorgzame’ en ‘verantwoordelijke samenleving’. Waar mensen niet in staat worden gesteld verantwoordelijkheid te dragen, moet de overheid zorgen dat dat verandert. (Het Parool, 20/06/87)
Het begon een jaar of vier geleden met het CDA (en mondde daar uit in het concept van de ‘zorgzame samenleving’ — dat we allemaal de pannetjes soep en de morele waarden aan elkaar door moesten geven. (Haagse Post, 27/02/88)
Het bekendste karikatuur van de ‘zorgzame samenleving’ die Brinkman als WVC-minister bepleitte, luidt dat kinderen hun zorgbehoeftige ouders weer in huis moeten nemen, in plaats van die verantwoordelijkheid af te schuiven op de overheid. Dat het ook anders kan, toont het gebruik bij sommige indianenstammen om bejaarden te doden zodra zij te zwak en behoeftig worden. (Trouw, 30/12/89)
Ambtelijk wordt thuisloosheid omschreven als een toestand waarin mensen verkeren die door allerlei omstandigheden uit de maatschappelijke boot vallen, daardoor vervreemden of vereenzamen en waarmee de reguliere hulpverlening niet of niet meer uit de voeten kan. Het is momenteel de snelst groeiende probleemgroep binnen Lubbers’ zorgzame samenleving... (Nieuwe Revu, 25/01/90)
Een zorgzame en verantwoordelijke samenleving. Een herijking van de rol van de burger, vooral op politiek, moreel en cultureel gebied. Niet alleen maar vrijheid en gelijkheid, maar ook broederschap. (Elsevier, 05/10/91)
Wat tegenwoordig de ‘zorgzame samenleving’ heet, is in feite een eigentijdse formulering van de oeroude christelijke broederschapsgedachte. Het traditionele anti-overheidsdenken der confessionelen wordt sinds kort verpakt in de modern aandoende formules van decentralisatie, terug naar de burger, gespreide verantwoordelijkheid etcetera. (HP/De Tijd, 13/03/92)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut