Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

zetmeel - (koolhydraat)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

zetmeel zn. ‘koolhydraat’
Nnl. twee eetlepels kracht- of zetmeel [1803; Geneeskundig Magazijn], Wanneer men ... gewassen fijn maakt, ... en deze fijne pap in water kneedt en bewerkt, zal zich ... op den bodem eene meelachtige stof nederzetten, die, onder den naam zetmeel ... bekend is [1813; iWNT].
Zoals uit het citaat blijkt, is het een samenstelling van een afleiding bij het ww.zetten in de betekenis ‘zich afzetten’ en het zn.meel.
Lit.: Geneeskundig magazijn, deel 2, derde stuk (1803), Den Haag, 271

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

zetmeel* [reservevoedsel van planten] {1813} gevormd van zich zetten in de zin van ‘vast worden’ + meel.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

zetmeel ‘reservevoedsel van planten’ -> Japans dempun ‘reservevoedsel van planten, lett. zinkpoeder’; Chinees dianfen ‘reservevoedsel van planten’ ; Papiaments zetmeel ‘reservevoedsel van planten’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

zetmeel* reservevoedsel van planten 1813 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut