Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

woekeren - (onmatig hoge rente vorderen)

Etymologische (standaard)werken

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

woekeren ww. Reeds mnl. ohd. (wuocherôn) mnd.; os. wôkrian = “zich verwerven”.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2woeker ww.
1. Woeker (1woeker) neem. 2. Voordeel trek uit iets. 3. Vinnig groei.
Uit Ndl. woekeren (al Mnl.). Eerste optekening in Afr. in bet. 1 en 2 in Patriotwoordeboek (1902).
D. wuchern.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

woeker: s.nw. en ww., onbillike wins; (as ww.) voordeel trek uit; vinnig groei (bv. onkruid); Ndl. woeker (Mnl. woeker), Hd. wucher, Got. wokrs, “rente; wins”, hierby ww. Ndl. woekeren, Hd. wuchern, wat ook verb. hou m. wuchs, “groeikrag, wasdom”; herk. hoërop onseker.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Woekeren, frequ. van woeken („door het woeken om rijkdom”), van den Germ. wt. wak = ontstaan, dragen, voortbrengen; verwant met den Idg. wt. wog = bedrijvig zijn (zie Wekken), en daardoor: iets verkrijgen, zijn bezitting vermeerderen; verwant is dan ook den Idg. wt. aug = vermeerderen, zie Oogst, Ook. Het woord woeker w.d.z.: vermeerdering, verdienste, winst, vgl. woekeren (van onkruid), voortwoekeren. Thans heeft woeker het bijbegrip: te groote winst.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

woekeren ‘onmatig hoge rente vorderen’ -> Papiaments † woeker ‘onmatig hoge rente vorderen’.

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

2231. Met zijn talenten woekeren,

zijn gaven productief maken, ze zoo goed mogelijk besteden, er zooveel mogelijk voordeel van trekken, is evenals zijn talenten niet begraven, d.i. zijn kennis en bekwaamheden niet ongebruikt laten, ontleend aan de gelijkenis, die staat opgeteekend in Matth. XXV, 14-30.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut