Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

wijlen - (toeven)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

wijlen2* [toeven] {1850} van wijl1.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

wijl I, wijle (poos), mnl. wîle v. “tijd, uur, tijdruimte”. = ohd. (h)wîl(a) (nhd. weile), os. hwîl(a), ofri. hwîle, ags. hwîl (eng. while), got. hweila v. “id.”; hierbij de n-stam on. hvîla v. “rustplaats, bed” en de ww. got. hweilan “talmen”, on. hvîla “laten rusten, (hvîla-st) rusten, liggen”, ohd. wîlôn (Notker), laat-mhd. wîlen “vertoeven” (nhd. weilen), mnd. wîlen “talmen, vertoeven”, ofri. hwîla “id., onaangetast blijven”, nnl. (nog niet bij Kil.) (ver-)wijlen. Van de idg. basis qī̆- “rusten”, waarvan met l-formans nog lat. tranquillus (*trans-quîlo-) “rustig”, čech. čilý “frisch, kloek”, oudčech. číla “tijdlang”, verder o.a. lat. quiês “rust”, obg. po-kojĭ “id.”, po-čiją, po-čiti “rusten”, av. šâtay- “vreugde”, (niet ier. cian “lang”), oi. cirá- “langdurig”. — Uit mnl. de wîle (dat), als voegw. gebruikt, ontstond behalve dewij1 ook het voegw. wijl. Evenzoo nhd. weil (laat-mhd. wîle), ofri. hwîli, -e, eng. while.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

2wyle b.nw.
Oorlede.
Uit Ndl. wijlen (al Mnl., ook wijlen(t), wielen(t), willen, wilne, waelne). Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902) in die vorm wylen.
Vgl. D. weiland (10de eeu).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

wijlen* toeven 1850 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut