Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

wervelen - (ronddraaien)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

wervelen ww. ‘ronddraaien’
Mnl. wervelen ‘draaien’ [1477; Teuth.].
Frequentatief van → werven of eventueel afgeleid van → wervel.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

wervelen* [ronddraaien] {1477} iteratief van werven [draaien].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2werwel ww.
Vinnig in kringe om 'n middelpunt beweeg.
Uit Ndl. wervelen (1583).
Eng. whirl (1290).

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetensckap en Kuns

werwel: s.nw. en ww., 1. draaibare sluitstuk v. deur; 2. ruggraatstuk; (as ww.) ronddraai; Ndl. wervel (Mnl. wervel), Hd. wirbel, Eng. whirl, as ww. nog arg. in vorm werwel v. werf II/werwe, v. Scho TWK 14, 4, p. 196.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Werf (in driewerf, een wervel op de deur, ruggewervel) komt van werven (z. d. w.) = draaien, keeren. Uit de bet. van werven = zich draaien, zich bemoeien, zich inspannen, dus werken, ontstond de bet. van werf als werkplaats: scheepstimmerwerf. – Het frequ. is wervelen, vgl. wervelwind, wervelstroom: draaiwind; draaikolk.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

wervelen ‘ronddraaien’ ->? Engels warble ‘de vleugels dichtklappen; schudden, dreigend zwaaien; beven, trillen (verouderd)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

wervelen* ronddraaien 1477 [Teuth.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut