Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

welkom - (gelegen komend, ook als tussenwerpsel)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

welkom* [gelegen komend] {wel(le)come, willecome 1260-1280} middelnederduits willekome(n), wilkome(n), oudhoogduits wilicumo (hoogduits willkommen), oudengels wilcuma; afgeleid van wil, dus ‘hij die naar wil of wens is gekomen’. Daar staat tegenover een jongere vorm middelnederlands wellecome, welcome(n), wellecommen, middelnederduits wolkomen, oudnoors velkominn (> engels welcome) met als eerste lid wel3 [goed].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

welkom bnw., mnl. wellecōme, welcōme, welcōmen, mnd. wolkōmen, on. velkominn (> ne. welcome) bevat als 1ste lid wel 2. — Deze vorm is echter jonger dan mnl. willecōme, willecōmen (nnl. dial. vla. willekom, brab. wilkom), mnd. willekōme(n), wilkōme(n), ohd. wilicumo (mhd. willekomen, willkomen, nhd. willkommen), oe. wilcuma, waarvan het 1ste lid het woord wil is; dus ‘hij die naar de wil of wens gekomen is’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

welkom bnw., mnl. wel(le)cōme, wel cōmen. Evenals mnd. wolkōmen, on. vëlkominn, eng. welcome “welkom” een jongere vorm met wel II als eerste lid naast mnl. willecōme, willecōmen (willekom nog zuidndl.; Bredaasch wilkom) = ohd. wilicumo, mhd. ook wil(le)komen (nhd. willkommen), mhd. wil(le)kōme(n), ags. wilcuma “id.”, oorspr. een zwak znw. resp. predicatief bnw. “naar den wil (wensch) gekomen”; de deelw.-vorm is jonger.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

welkom bijv., Mnl. wellecome, willecomen + Mhd. willekomen (Nhd. willkommen), Ags. wilcuma (Eng. welcome): het eerste lid is het subst. wil, hier = naar wil en wensch, vervormd misschien naar ʼt Rom. : Fr. bienvenu; het tweede is ʼt verl.deelw. zonder ge van komen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

welkom b.nw.
Wat graag gesien of ontvang word of waarna uitgesien is.
Uit Ndl. welkom (Mnl. wellecome), 'n samestelling van wel 'wel, goed' en kom 'kom'. Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902).
D. willkommen (10de eeu), Eng. welcome (1000).

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

welkom: graag gesien; Ndl. welkom (Mnl. wel(le)come/wel comen/willecome(n), dial. Ndl. nog wil(le)kom), Hd. willkommen, Eng. welcome – eerste lid is wel II en tweede is verl. dw. (ge)komen, eint. “goed gekom”, m. geringe verskuiwings in bet. van vroegste tye af, ook wil, “na wens”, is in eerste lid gesien.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

welkom (vert. van Frans bienvenu)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

welkom ‘gelegen komend, ook als tussenwerpsel’ -> Frans dialect † willecomme, welcome, huillecomme ‘uitroep: kom binnen’; Negerhollands welkom ‘gelegen komend, verwelkomen’; Papiaments wèlkòm ‘gelegen komend, ook als tussenwerpsel’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

welkom* gelegen komend, ook als tussenwerpsel 1260-1280 [CG II1 Wrake R.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut