Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

waterpas - (instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is)

Etymologische (standaard)werken

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

waterpas bijv., zooveel als met het watervlak passend.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

1waterpas b.nw., s.nw.
Presies horisontaal, of instrument waarmee gemeet word of iets presies horisontaal is.
Uit Ndl. waterpas (1576 as b.nw., 1527 as s.nw.), 'n samestelling van water 'water' en die s.nw. pas 'bepaalde maat', so genoem omdat lyne gemeet word aan hierdie instrument waarvan die presiese horisontale vlak van water afgelees word. Eerste optekening in Afr. by Pannevis (1880).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

waterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ -> Duits Wasserpaß ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ (uit Nederlands of Nederduits); Deens vaterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors vaterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds vattenpass ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ (uit Nederlands of Nederduits); Russisch vaterpás ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Oekraïens vaterpás ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’ ; Indonesisch waterpas ‘horizontaal; instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Jakartaans-Maleis waterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Javaans terpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Kupang-Maleis waterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Menadonees waterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Soendanees watĕrpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Papiaments waterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Sranantongo wâterpas ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Aucaans wataa pasi ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’; Sarnami pánipás ‘instrument om te onderzoeken of iets horizontaal is’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut