Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vraag - (uiting van behoefte iets te weten te komen)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

vraag znw. v., mnl. vrâghe v., mnd. vrāge, ohd. frāga (nhd. frage ofri. frēge v. — Afl. van vragen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

vraag znw., mnl. vrâghe v. = ohd. frâga (nhd. frage), mnd. vrâge, ofri. frêge v. “vraag”. Bij ’t ww. vragen, mnl. vrâghen, ohd. frâgên en frâhên (nhd. fragen), os. frâgon, ofri. frêgia “vragen”. Evenals os. gi-frâgi, ags. ge-fræ̂ge, on. fræ̂gr “beroemd” een dehnstufige vorm, verwant met os. frëgnan, ags. frignan, on. frëgna, got. fraíhnan “vragen”. De n was oorspr. praesensvormend. Met vorsen en vergen van de idg. basis pereḱ-, waarvan ook ier. arco “ik smeek”, lat. precor “id.”, gr. theo-própos “voorspeller” (*-proḱ-wo-), obg. prošą, prositi, lit. praszaũ, praszýti “verzoeken”, arm. harsn “verloofde, jonggehuwde, schoondochter”, oi. prac̣ná- “vraag”. Een germ. nomen actionis is ags. freht v. “orakel”, on. frêtt v. “vraag, ’t uitvorschen”.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

vraag. Bij mnl. vrâghen enz. adde: ags. (laat-north.) gefrâgian ‘te weten komen’. Naast ags. frignan ook (north.) frëgnan. Ags. freht ‘orakel’ is o. Met dezelfde vocaalphase als vraag oi. prâd-vivâka- ‘rechter’ (Meillet MSL. 18, 315 vlg.).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

vraog (zn.) vraag; Middelnederlands vraghe <1350>.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

vraag ‘kwestie, probleem’ (Duits Frage); (een brandende --) (vert. van Frans une question brûlante)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

vraag ‘uiting van behoefte iets te weten te komen’ -> Zweeds fråga ‘uiting van behoefte iets te weten te komen’ (uit Nederlands of Nederduits); Negerhollands vraag ‘uiting van behoefte iets te weten te komen’; Sranantongo frâg ‘uiting van behoefte iets te weten te komen’.

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

2480. Door (of met) vragen wordt men wijs.

Deze gedachte wordt ook uitgedrukt door die weten wil, moet vragen of met vragen gaat men ver (Harrebomée III, 79), welk laatste gezegde in de 16de eeuw wordt aangetroffen bij Goedthals, 50: Met vraghen gaetmen verre, qui cerche, il trouve. In de 16de eeuw kende men ook: veel vragens wijst zeere (Harreb. III, 307); 17de eeuw, evenals thans: men wordt door vragen wijs (zie Vondel, Leeuwendalers, 32); vgl. verder V.d. Venne, 132 a: t Vragen maeckt kenlijk; Cats II, 166 b: Met vragen wort men wijs.... maer onwaert (onbemind); Sart. II, 3, 11: Al vraghende coemt-men te Romen; Tuinman I, 29: Met vragen komt men te Romen; (Ndl. Wdb. XIII, 995); Bierh. 9 (18de eeuw): Het oude spreekwoord, dat zegd, met vraagen komt men te Roomen (zie Wander I, 1096 en Antw. Idiot. 1404: met vragen komde te Roomen) of door vragen wordt men wijs, of onwaard (zoo bij Gruterus II, 138; in de Prov. Comm. bl. 44: vele vragens onwaert sere); vgl. ook Wander I, 1094: durch Fragen wird man klug (aber unwerth); kol. 1098: wer vil fragt, der wirdt gelehrt, aber unwerth (oder unangenem); de vêl fragt, wart vêl wîs; mit Fragen kommt man durch die Welt; fr. en demandant ont va à Rome. Voor Zuid-Nederland vgl. Waasch Idiot. 724: met vragen wordt men wijs. (Aanv.) Mlat. si fari scimus, bene Romam pergere quimus.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut