Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

voorbij - (bijwoord van richting; voorzetsel)

Etymologische (standaard)werken

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

voorbij bijw. voorz., mnl. mnd. al als één woord.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

verby bw., voors.
1. Op 'n end, om, of langs iets of iemand heen en verder. 2. Verder weg, of verder as, anderkant.
Uit Ndl. voorbij (al Mnl. in bet. 1 as bw., 1505 in bet. 1 as voors., al Mnl. in bet. 2 as bw., 1588 in bet. 2 as voors.). Eerste optekeninge in Afr. by Pannevis (1880) in die vorm voorby en by Mansvelt (1884) in die vorm verbij.
D. vorbei.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

verby: bw. en voors., afgelope, agter d. rug (in ruimte en tyd), verder; langs; Ndl. voorbij (Mnl. vorebi/verbi uit vore + bi, vgl. Got. faurbigaggan, by Kil veurbij, by vRieb dikw. verbij), vgl. Kloe HGA 293.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

voorbij ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel)’ -> Deens forbi ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel); iets wat reeds is’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors forbi ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel)’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds förbi ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel)’ (uit Nederlands of Nederduits); Ambons-Maleis vorbèi ‘gepasseerd (voor iets wat reeds is)’; Negerhollands voorbie, voorbi ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel)’; Papiaments † voorbij ‘verder dan; gepasseerd (bijwoord en voorzetsel)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

voorbij* bijwoord van richting 1267 [VMNW]

voorbij* voorzetsel 1445 [MNW]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut