Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vieux - (Hollandse cognac)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

vieux [Hollandse cognac] {na 1950} in Nederland zo genoemd sedert het verbod om het product ‘cognac’ te noemen < frans vieux [oud], mv. van vieil [oud] < latijn vetulus, verkleiningsvorm van vetus [oud].

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

vieux [alcoholische drank] (1961). In het Verdrag van Versailles van 1919 verbieden de Fransen andere landen om de naam cognac te gebruiken voor drank die niet uit de Cognacstreek komt. Daarom noemen de Duitsers hun vorm van cognac sinds 1921 Weinbrand. In 1961 verzint de Nederlandse fabrikant James Coebergh na Franse protesten een nieuwe naam voor de Hollandse cognac: vieux, het Franse woord voor ‘oud’. (Een goede cognac is oud, en dit woord stond daarom doorgaans al op de etiketten.) Op een vergelijkbare manier is de tegenstelling ontstaan tussen frikadel ‘gehaktbal’ en frikandel ‘worstvormig stuk gefrituurd gehakt’. Als er eind jaren vijftig nieuwe wettelijke eisen voor het meelgehalte in vleesproducten komen, mag het product dat snackfabriek De Vries in Dordrecht verkoopt, niet langer gehaktbal of frikadel genoemd worden. Daarom verkoopt de fabrikant het vanaf 1961 in een andere vorm (een lange worst) en onder een andere naam: frikandel (een naam die in het verleden weleens voorkwam als variant van frikadel). Sindsdien bestaat er een verschil in vorm én betekenis tussen frikadel en frikandel.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

vieux Hollandse cognac 1961 [Van Riel, Kroegwoordenschat]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut