Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vicieus - (gebrekkig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

vicieus bn. ‘gebrekkig’
Vnnl. vicieux “vol schande oft ghebrecx” (‘zedeloos, zondig’) [1553; WNT], vitieus “ghebreckelijc, quaet” (‘gebrekkig, slecht’) [1553; WNT], in dat ons Argument ... niet en sluyt, om dat onse forme ofte maniere van argumenteren vitieus is [1635; WNT]; nnl. in den vicieusen cirkel, waarin wij eindeloos dreigen rond te draaijen [1868; WNT].
Ontleend aan Frans vicieux ‘verdorven’ [ca. 1265; TLF], eerder ‘zondig’ [ca. 1200; TLF], ontwikkeld uit Latijn vitiōsus ‘zondig, vol van zonde’, een afleiding van vitium ‘zonde’, van onbekende verdere herkomst.
In de algemene betekenis is het woord verouderd. Het komt tegenwoordig bijna uitsluitend voor in de combinatie vicieuze cirkel ‘kringloop waarin negatieve aspecten elkaar versterken’. Dit is oorspr. een begrip uit de logica, waarin het een vertaling is van middeleeuws Latijn circulus vitiosus ‘foutieve bewijsvoering waarin een conclusie op basis van een aanname gebruikt wordt om de aanname te bewijzen’.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

vicieus [gebrekkig] {1553} < frans vicieux [idem] < latijn vitiosus [met gebreken behept, vol ondeugden], van vitium [gebrek, fout] + -osus [vol van].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

vicieus gebrekkig 1553 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut