Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vicaris - (plaatsvervanger van bisschop of pastoor)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

vicaris [plaatsvervanger van bisschop of pastoor] {vicari(j)s [plaatsvervanger (van een geestelijke)] 1201-1250} < latijn vicarius [plaatsvervangend, plaatsvervanger, remplaçant (militair), onderslaaf], van vicis (2e nv. waarvan 1e nv. ontbreekt) [afwisseling].

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1997), Borrelwoordenboek: 750 volksnamen voor onze glazen boterham, Den Haag

vicaris Schertsende benaming voor ‘jenever’ of ‘glas jenever’. De vroegste vindplaats — een tekst uit 1818 — maakt melding van ‘een half peintje [pintje] vicaris’. Deze benaming lijkt alleen te zijn gebruikt in Gent, tot zeker halverwege de 19de eeuw. ‘De reden van de benaming blijkt niet’, schrijft het WNT. Een vicaris is een hulppredikant of een plaatsvervanger of helper van een bisschop. Mogelijk zinspeelt deze borrelnaam op de veronderstelde drankzucht van geestelijken.
Vergelijk heilige.

[Liev.-Coopm. 1605; WNT XXI 241]

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

vicaris ‘plaatsvervanger van bisschop of pastoor’ -> Indonesisch vikaris ‘plaatsvervanger van bisschop of pastoor’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

vicaris plaatsvervanger van bisschop of pastoor 1240 [Bern.] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut