Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

verhullen - (wikkelen, bedekken, omgeven)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

hullen ww. ‘wikkelen, bedekken, omgeven’
Mnl. hullen (zeldzaam) ‘bedekken, inwikkelen’ bijv. in dan salmen den pot wel hullen ‘dan moet men de pot goed inpakken, met isolerend materiaal omwikkelen’ [1351; MNW-R], heel zelden ook figuurlijk ‘verbergen’, in want vorwaerde dat es scult hoe datment set ofte hult ‘want belofte maakt schuld, hoe men het ook stelt of verhult’ [1340-60; MNW-R]; vnnl. hullen ‘het hoofd bedekken of optooien’ [1599; Kil.], ‘(iemand) opschikken, sieren, tooien’ [1625; WNT]; ook al vroeg overdrachtelijk in nu heeft my God met gratien ghehult [ca. 1550; WNT]. Ouder, maar ook in het mnl. nog zeldzaam, is de afleiding met het voorvoegsel → ver- verhullen ‘bekleden’ [1300-50; MNW-R]; vnnl. ‘(het hoofd) bedekken’ [1526; WNT]; nnl. ‘verbergen’ [1793; WNT].
Gezien de zeldzame oude attestaties en gezien de betekenis mogelijk in het Vroegnieuwnederlands afgeleid van mnl. hulle ‘foedraal, opbergzak’ [1285; CG I, 1016], ‘hoofddoek, kap’ [1300-50; MNW]. Voor het Middelnederlandse werkwoord hullen en de afleiding verhullen kan men wel aannemen dat die een rechtstreekse voortzetting zijn van een oud werkwoord, zoals dat in de andere Oudgermaanse talen voorkomt. Dat werkwoord is ablautend verwant met → helen 2 ‘gestolen goederen verkopen’ (oorspr. ‘verbergen’), een oude afleiding van dezelfde stam is → huls.
Os. -hullian; ohd. hullen (nhd. hüllen); me. hilen, hulen ‘bedekken’ (< on.; ne. dial. hill); on. hylja (nzw. hölja); got. huljan; < pgm. *huljan-, ablautend (nultrap) verwant met pgm. *helan- ‘verbergen’, waarbij nnl.helen 2.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut