Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

verdrag - (overeenkomst)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

verdrag* [overeenkomst tussen staten] {verdragh [overeenkomst] ca. 1483} van verdragen, middelnederlands verdragen [onovergankelijk: overeenkomen], van ver- + dragen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

verdrag znw. o. Reeds mnl. mhd. mnd. Van mnl. verdrāghen (ook mhd. mnd. ofri.) “overeenkomen”.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

verdrag o., verbaalabstr. van verdragen, Mnl. verdraghen + Mhd. vertragen (Nhd. id.) = dulden, aannemen en intr. overeenkomen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

verdrag s.nw.
Ooreenkoms tussen state of lande.
Uit Ndl. verdrag (1539), 'n afleiding van verdragen 'verdra'. Eerste optekening in Afr. by Pannevis (1880).
D. Vertrag (14de eeu).

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

verdrag: ooreenkoms, verbond; Ndl. verdrag (Mnl. verdrach(t), “kwytskelding”), Hd. vertrag, hou verb. m. verdra (q.v.); in verbg.: met – (by Wik na – ) “geleidelik”; in Ndl. me – , “met bedaardheid”, v. Scho TWK/NR 7, 2, p. 33.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Verdrag, van verdragen, en dit voor overdragen: wat men van weerszijden overdraagt, overgeeft bij ’t sluiten van een overeenkomst; later ’t verbond zelf. In het Mnl.: „Toen overdroegen zij, dat....” = toen kwamen zij bij verdrag overeen, dat....

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

verdrag ‘overeenkomst’ -> Zweeds fördrag ‘overeenkomst’ (uit Nederlands of Nederduits).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

verdrag* overeenkomst 1483 [MNW]

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

verdrag van Maastricht, overeenkomst tussen de lidstaten van de Europese Unie over de onderlinge samenwerking, gesloten tijdens de Europese top van Maastricht in december 1991.

De Ieren presenteerden gisteren weliswaar teksten voor een aanpassing van het verdrag van Maastricht, maar de bezwaren van de EU-lidstaten daartegen zijn legio. (Trouw, 06/12/96)
Het Verdrag van Maastricht houdt verband met het beteugelen van de inflatie. En mede daardoor was de inflatie in de meeste Europese landen erg laag. (Financieel Economische Tijd, 31/12/96)
Gezag kan een voorzitter van het Europees Parlement, die regelmatig met wereldleiders aan tafel zit, wel gebruiken. Helemaal nu het Verdrag van Maastricht wordt herzien en vergroting van de macht van het Europees Parlement een van de twistpunten is. (HP/De Tijd, 03/01/97)
Een zware gang is het hoofdstuk uit het Verdrag van Maastricht waarin de lidstaten Justitie en Binnenlandse Zaken met elkaar afstemmen. (Vrij Nederland, 14/06/97)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut