Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

verbluffen - ((door bluf) uit het veld slaan: overdonderen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

verbluffen ww. ‘(door bluf) uit het veld slaan: overdonderen’
Vnnl. verbluffen ‘door bluf uit het veld slaan’ in ver-bluffen met woorden [1588; Kil.], ‘door bluf op het verkeerde been zetten’ in listigh ... verbluffen, of verstricken [1641; WNT], ‘imponeren, afschrikken’ in Laet de geweldige gevaerten van Galjoenen u niet verbluffen [1671; WNT]; nnl. verbluffen ‘uit het veld slaan’ in Deze vraeg verblufte S. zigtbaer [1849; WNT], ‘overdonderen’.
Afleiding met het voorvoegsel → ver- (sub b) van → bluffen ‘pochen’, dus ‘zo pochen dat iemand op het verkeerde been wordt gezet’.
verbluffend bn. ‘hoogst verbazend, imponerend’. Nnl. verbluffende originaliteit [1911; WNT], verbluffend snel handelen [1914; WNT], De eerste aanblik ... is verbluffend [1920; WNT Aanv. openlucht]. Teg.deelw. van verbluffen. ♦ verbluft bn. ‘uit het veld geslagen, onthutst, zeer verwonderd’. Vnnl. verbluft staan [1626; WNT]; nnl. “Goed nieuws?” herhaelde de jongeling, gansch verbluft [1849; WNT], verwonderd en verbluft [ca. 1860; WNT]. Verl.deelw. van verbluffen.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

verbluffen ww., sedert Kiliaen, mnd. vorbluffen en daaruit nhd. verblüffen (sedert de 18de eeuw), ode. forbluffe nde. forbløffe, nzw. förbluffa. — Zie verder: bluffen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

verbluffen ww. Reeds bij Kil. en mnd. (vandaar nhd.).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

verbluffen ‘verbluffing opwekkend’ -> Duits verblüffen ‘verbluffing opwekkend’ (uit Nederlands of Nederduits); Deens forbløffe ‘verbluffing opwekkend’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors forbløffe ‘uit zijn doen brengen, tot zwijgen brengen’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds förbluffa ‘verbluffing opwekkend’ (uit Nederlands of Nederduits).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut