Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

veertien - (14)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

veertien telw. ‘14’
Mnl. viertien in des was irgangen uiertien iar ‘sindsdien was veertien jaar voorbijgegaan’ [1220-40; VMNW], veirtinnachten ‘twee weken’ [1338; VMNW viertich], veertien [1350; MNW].
Samenstelling van de telwoorden → vier en → tien. Voor de overgang vier- > veer- zie → veertig.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

veertien* [telwoord] {viertien 1220-1240, veertien 1464} met normale overgang van ie tot ee vóór r + dentaal, van vier + tien.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

veertien, veertig, mnl. viertien, veertien en viertich, veertich, os. fiortig, fiuwartig, ohd. fiorzug (nhd. vierzig), ofri. fiūwertig, fiōrtig, oe. fēowertig, (ne. fourty), on. fjōrir tigir, got. fidwōr tigjus. — De ee ontstond voor r + cons. zoals in deerne (vgl. N. van Wijk Ts 27, 1909, 166-169); het is dus mogelijk, dat de vorm met ie onder invloed van vier weer opgetreden is.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

veertien telw. Reeds mnl. met ee naast vormen met ie: ee ontstond op een groot deel van ̓t ndl. taalgebied, wellicht (dan zijn de vormen met ie analogievormen) op ̓t heele gebied klankwettig vóór r + consonant (vgl. deerne).

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

veertien telw., Mnl. id., met ê in plaats van ie voor gedekte r.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

veertien ‘telwoord’ -> Negerhollands veertien ‘telwoord’; Sranantongo veertien ‘telwoord’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

veertien* telwoord 1220-1240 [CG II1 Aiol]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut