Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vaarwel - zn. en (het ga je goed)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

vaarwel zn. en tw. ‘het ga je goed’
Mnl. vaert wel ‘het ga je goed’ in Vaert wel ende leuet scone ‘vaarwel en leef zoals het hoort’ [1340-60; MNW-P]; vnnl. vaer wel [1612; iWNT verloven I], Vaertwel [1618; iWNT zorgen], nnl. vaarwel [1710; iWNT].
Gebiedende wijs van → varen 2 in de Middelnederlandse betekenis ‘gaan’ en het bijwoord → wel 1 ‘goed’. De vormen met -t zijn van oorsprong meervoudsvormen. In de loop van de tijd werd de vorm zonder -t de standaardvorm, ook als er meer personen werden aangesproken.

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

vaarwel

Vaarwel is een zeer gewone term die men bezigt bij het afscheidnemen. Ons zeevarende volk is natuurlijk geneigd het woord te beschouwen als een ontlening aan het bedrijf van schipper of zeeman. Maar het werkwoord varen wordt hier gebezigd in de oude betekenis van: gaan. Men vindt die ook bewaard in woorden als: hemelvaart, bedevaart, kruisvaart, voortvarend, iets laten varen enz. Vroeger zeide men: iemand ontmoetend: hoe vaart u? In de zeventiende eeuw was de vorm: hoe vaertet? Deze is overgegaan in: hoe gaat het? en deze weer in: hoe gaat het u?

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

vaarwel ‘afscheidsgroet’ -> Negerhollands vaerwel ‘afscheidsgroet’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

vaarwel* tussenwerpsel: afscheidsgroet 1573 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal