Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

uitkienen - (zorgvuldig uitzoeken)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

uitkienen ww. ‘zorgvuldig uitzoeken’
Nnl. dit geduldig en gedwee uitkienen van al het voor en tegen in de wereld [1929; NRC], In deze tijden moet alles “uitgekiend” worden om zoo goed mogelijk en zoo voordelig mogelijk te boeren [1932; Zierikzeesche Nieuwsbode], “Men heeft uitgekiend dat enz.” (als voorbeeld van “verwerpelijke volkstaal”) [1935; Onze Taal].
Gevormd met → uit ‘tot het einde toe’ bij het werkwoord kienen ‘het kienspel spelen’, naar analogie van woorden als uitzoeken, uitvissen, uitrekenen. Kienen was de naam van een soort lottospel: nnl. kienen, dat onschuldige spel [1846; iWNT]. De naam gaat terug op de Franse lottoterm quine ‘vijf nummers op een rij’, een leenwoord uit Latijn quīnī ‘elke vijf’, een afleiding van quīnque ‘vijf’, verwant met → vijf.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut