Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

trapeze - (zweefrek)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

trapeze zn. ‘zweefrek’
Nnl. trapèze, trapéze, trapeze ‘zweefrek, korte rekstok aan twee touwen’ in de beroemde acrobaat Eugenio, bijgenaamd “de vliegende man”, bij het verrigten van zijne toeren op de trapéze [1872; Archief Eemland], buitelingen ... als hing hij aan een trapèze [1911; WNT].
Ontleend aan Frans trapèze ‘zweefrek’ [1830; TLF], eerder al (meetkunde) ‘trapezium’ [1542; TLF], een geleerde ontlening aan Laatlatijn trapezium ‘trapezium, vierhoek met twee evenwijdige zijden’. Laatlatijn trapezium is ontleend aan Grieks trapézion ‘onregelmatige vierhoek’, oorspr. ‘kleine tafel’, verkleinwoord van trápeza ‘tafel’, letterlijk ‘vierpoot’, gevormd uit tra- ‘vier’, verwant met tetra, zie → vier, en péza ‘poot, voet’, verwant met poús zie → voet.
Het is de benaming van een zweefrek waarvan de touwen met de dwarsstang en het plafond de wiskundige figuur trapezium vormen. Ook het rechtstreeks aan het Latijn ontleende trapezium komt in het Nederlands voor: Trapezium ... toestel bij de gymnastische oefeningen [1864; WNT trapezium], de knapen die aan trapeziums slingerden [1932; WNT trapezium].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

trapeze [zweefrek] {1874} < frans trapèze [zweefrek voor acrobaten], hetzelfde woord als trapezium; het punt van overeenkomst is de met de grond evenwijdige stang.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

trapeze (Frans trapèze)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

trapeze ‘zweefrek’ -> Indonesisch trapéze ‘zweefrek’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

trapeze zweefrek 1874 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut