Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

traceren - (nasporen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

traceren ww. ‘nasporen’
Nnl. traceeren, traceren ‘schetsen, aftekenen, aangeven’ in Traceeren ... van eenen Paal tot den anderen wordt de Figuur van het Vestingwerk ... afgemerkt [1740; WNT], ‘voor gezien tekenen (over ontvangstbewijzen)’ in welke bereids ... op eene of andere wijze getraceerd zijn [1816; Leeuwarder Courant], ‘terugvinden’ in een plan welks aanvang te traceeren is in den achttiende-eeuwschen schrijver Faiguet [1901; WNT], ‘nagaan’ in Engeland, waar wij de betekenis der Noormannen zoveel duidelijker traceeren kunnen [1924; Groene Amsterdammer], ‘opsporen’ in het traceeren van invloeden en inwerkingen [1928; Groene Amsterdammer].
Ontleend aan Frans tracer ‘aftekenen, aantekenen, nagaan’ [1563; TLF], ouder trasser ‘aftekenen van een weg’ [1552; TLF], eerder al tracer ‘doorstrepen’ [1439; TLF], ‘trachten te volgen (van sporen)’ [1100-50; TLF], ontwikkeld uit vulgair Latijn *tractiare ‘aftekenen, nasporen’; dat woord is een afleiding van klassiek Latijn tractus ‘spoor, loop’, letterlijk ‘aftekening’, van de stam trac- van het ww. trahere ‘trekken’, zie → tractor.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

traceren [nasporen] {1676} < frans tracer, oudfrans tracier < laat-latijn ∗tractiare [een spoor trekken, natrekken], van trahere (verl. deelw. tractum) [trekken].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

traceren ‘nasporen’ -> Indonesisch (men)trasir ‘nasporen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

traceren nasporen 1901 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut