Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

tombe - (grafmonument)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

tombe zn. ‘grafmonument’
Onl. misschien al het toponiem Tumme (onbekende locatie) [726; kopie 1191; Gysseling 1960]; mnl. op der vrowen tombe ‘op het graf van de vrouw’ [1265-70; VMNW], dar maecti .vij. tumben ‘daar maakte hij 7 grafmonumenten’ [1289; VMNW], opte tomme ‘op de grafheuvel’ [1299; VMNW], Ene tombe van marbre roet ‘een grafmonument van rood marmer’ [1300-50; MNW-R].
Ontleend, al dan niet via Frans tombe ‘grafsteen’ [1311; TLF], eerder al ‘graf’ [1130; Rey], aan Laatlatijn tumba ‘graf’, dat een ontlening is van Grieks túmbos ‘grafheuvel, graf’, dat wrsch. een voor-Grieks (niet-Indo-Europees) leenwoord is; mogelijk is Latijn tumulus ‘grafheuvel’ een variant van hetzelfde bronwoord. Misschien is ook Latijn tumēre ‘zwellen, gezwollen zijn’ verwant, zie → tumor.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

tombe [praalgraf] {tomme, tomb(e) 1265-1270} < frans tombe [idem] < laat-latijn tumba [graf] < grieks tumbos [grafheuvel, graf, grafsteen], verwant met latijn tumēre [gezwollen zijn] (vgl. tumor, tumulus).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

tombe znw. v., mnl. tombe, tomme < fra. tombe < vulg. lat. tumba < gr. túmbos. Het bewaard blijven van de b in het nnl. berust op invloed van het fra. woord.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

tombe znw., mnl. tombe, tomme v. Uit fr. tombe < vulgairlat. tumba (gr. túmbos). De nnl. b wijst op hernieuwde ontl. uit resp. beïnvloeding door ’t fr. woord. Ook elders ontleend.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

tombe (Frans tombe)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

tombe ‘praalgraf’ -> Duits dialect Tommfass ‘bak voor het roeren van deeg’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

tombe praalgraf 1265-1270 [CG Lut.K] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut