Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

talud - (helling)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

talud zn. ‘helling’
Vnnl. talud “beschoeysel” [1658; Meijer]; nnl. talu, talud ‘helling’ in hoe flaauwer de Talu van een Dyk oploopt, hoe ... [1778; WNT uitspoelen], kunstmatige taluds [1848; WNT], tegen het talud, dat bekleed moet worden, palen te slaan [1862; WNT vlechtwerk].
Ontleend aan Middelfrans talut [1549; Rey], ouder tallut [1467; Rey] en talu [1156; Rey] (Nieuwfrans talus), ontwikkeld uit Latijn talūtium ‘helling, uitspringende rotslaag’; dat woord is wrsch. ontleend aan een Keltisch woord *taluton, een afleiding van *talos ‘voorzijde, voorhoofd’, waaruit Bretons, Welsh, Cornish tal ‘voorhoofd; top, kruin van een berg’ en Middeliers taul, tul ‘id.’; de verdere herkomst van het Keltische woord is onbekend.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

talud [helling van aardwerken] {1658} < frans talus < latijn talutium [steile terreininzinking] < gallisch talo [voorhoofd].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

talud znw. o., ‘schuinte van dijken of aardwerken’ < fra. talu(s) < mlat. talucium ‘de hoepel die het dichtst bij de bodem van een vat ligt’ < gall. talūtium volgens Plinius ‘kenteken voor het voorhanden zijn van een goudlaag dicht onder de oppervlakte misschien eig. ‘onderkant van een helling’, te verbinden met gall. tal ‘voorhoofd’ (Gamillscheg 830-1). — Voor een oudfra. vorm *talut kan spreken het daarvan afgeleide ww. taluter, naast taluer, talusser ‘schuins afwerken’.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

talud ‘helling van aardwerken’ -> Duits dialect Talut ‘helling, glooing van een dijk’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

talud helling van aardwerken 1658 [Claes] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut