Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

talk - (gesteente)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

talk 1 zn. ‘speksteen (talcum)’
Nnl. talk ‘natuurlijk mineraal uit gehydrateerd magnesiumsilicaat, speksteen’ in witagtige Talk, met doorschynende laagen [1770; iWNT], Talk ... wordt door de droogisten venetiaansche talk ... genoemd, omdat hij vroeger over Venetië ontboden werd [1843; iWNT], talkpoeder ‘poeder van dit mineraal’ [1861; iWNT], dat laatste ook wel weer verkort tot talk in Speksteenpoeder of talk [1919; iWNT].
Internationaal neologisme, door het Nederlands wrsch. ontleend via Frans talc [1580; TLF], ouder talk [1553; TLF]; daarnaast o.a. Spaans talco, ouder talque [1495; Corominas], Duits Talk [1526; Kluge21], Engels talc [1601; OED], Italiaans talco, middeleeuws Latijn en Neolatijn talcum, met als oudste Europese attestatie de vorm talk [1317; OED]. Het woord is ontleend aan Arabisch ṭalq, een benaming voor talk en enkele andere mineralen die al in 869 vermeld wordt (OED) en zelf wrsch. ontleend is aan een Middelperzisch woord voor ‘medicament’ (Philippa 1991).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

talk2 [gesteente] {1770} < frans talc [idem] < spaans talque < arabisch ṭalq.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

talk 2 znw. m., ‘een waterhoudend gesteente’, evenals nhd. talk < fra. talc < spa. talque of ital. talco < arab. ṭalaḳ (vgl. Lokotsch Nr. 2003).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

talk II (gesteente), nog niet bij Kil. Internationaal woord, op arab. ṭalq teruggaand.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

talk 2 v. (delfstof), uit Fr. talc, over Sp. en Ar., van Perz. talq.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2talk s.nw.
Tipe vetterige gesteente, dikw. tot lyfpoeier verwerk.
Uit Ndl. talk (1770).
Ndl. talk uit Fr. talc.
D. Talk, Eng. talc.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

talk II: vetterige gesteente; Ndl. talk, soos Hd. talk, Eng. talc via Fr. talc uit Sp. talque of Port. talco uit Lat. talcum uit Arab. talak.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

talk (Frans talc)

R. Dozy (1867), Oosterlingen, verklarende lijst der Nederlandschen woorden die uit het Arabisch, Hebreeuwsch, Chaldeeuwsch, Perzisch en Turksch afkomstig zijn, 's-Gravenhage

Talksteen
Arab. talk (طلق). Het woord is reeds in de Middeleeuwen naar Europa gekomen en in de meeste nieuwere talen overgegaan.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

talk ‘(gemalen) speksteen’ -> Indonesisch talek, talk ‘(gemalen) speksteen’; Jakartaans-Maleis talek ‘(gemalen) speksteen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

talk (gemalen) speksteen 1770 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut