Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

syndroom - (geheel van verschijnselen van een ziekte)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

syndroom zn. ‘geheel van verschijnselen van een ziekte’
Nnl. syndrome ‘samenloop van verschijnselen bij een ziekte’ [1734; Hubner], ‘gezamenlijke ziekteverschijnselen’ [1847; Kramers], syndroom ‘totaal ziektebeeld’ in De psychologie van het syndroom van Korsakow [1928; NRC], halfzijdige ruggemergsdoorsnijding (syndroom van Brown-Sequard) [1929; NRC], het syndroom der angina pectoris [1934; WNT Aanv.], een bepaald syndroom of ziektebeeld [1949; WNT Supp. associatie].
Internationale term in de geneeskunde, gevormd op basis van Grieks sundromḗ ‘het optreden van verschijnselen, samenloop, toevloed’, een afleiding van het bn. súndromos, letterlijk ‘samenlopend’, gevormd uit sun- ‘samen, tegelijk’, zie → synthese, en drómos ‘snelle loop, ren’, zie ook → dromedaris.
Grieks drómos is verwant met drameĩn ‘rennen’ en Sanskrit drámati ‘hij rent’; < pie. *drem-/*drom- (LIV 128).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

syndroom [complex van ziekteverschijnselen] {syndrome [een samenloop van toevallen bij een ziekte] 1734, syndroom 1847} < frans syndrome < grieks sundromè [het te hoop lopen], van sun [samen] + -droom.

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

syndroom

Van een Grieks werkwoord dat: lopen, snellen betekent zijn drie woorden afgeleid: velodroom: wielerbaan, hippodroom: renbaan voor paarden, kermistent waarin kinderen op paarden kunnen rondrijden en syndroom. Letterlijk betekent dit woord: samenlopend en als medische term: het samentreffen, de opeenhoping van een aantal ziekteverschijnselen, met een vreemd woord gezegd: een symptomencomplex. Men leest wel over een KZ-syndroom. Daarmee wordt bedoeld het totaal van geestelijke en lichamelijke ziekteverschijnselen die het gevolg zijn van een verblijf in een concentratiekamp. KZ is de eigenaardige afkorting van Konzentrationslager. In Nederland zou men eigenlijk van een CC- of een CK-syndroom moeten spreken.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

sindroom s.nw.
Kompleks van simptome waaraan 'n siekte herken kan word.
Uit Ndl. syndroom (1734).
Ndl. syndroom uit Fr. syndrome uit Grieks sundrome, met lg. van sun 'saam' en -dromos 'loop', dus lett. 'sameloop'.
D. Syndrom, Eng. syndrome, It. sindroma, Sp. sindrome.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

syndroom ‘complex van ziekteverschijnselen’ -> Indonesisch sindrom ‘complex van ziekteverschijnselen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

syndroom complex van ziekteverschijnselen 1734 [HubWes] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal