Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

suite - (ineenlopende kamers; muziekstuk met meerdere delen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

suite zn. ‘ineenlopende kamers; muziekstuk met meerdere delen’
Vnnl. suite ‘gevolg van een aanzienlijk persoon’ in Houtman ... met alle sijne suite ‘... met heel zijn gevolg’ [1598; iWNT ophouden]; nnl. ‘opeenvolging van kaarten’ in eene groote suite [kan] hare volkomene kracht niet uitoefenen, zonder dat eerst alle troeven zijn afgespeeld [1836; iWNT troef], suite ook “de volgreeks van kamers” [1847; Kramers], ‘in elkaar overgaande kamers’ in Ik zat in de zykamer, en hy was in de suite... want we hebben een suite [1860; Multatuli], ‘muziekstuk met opeenvolgende delen’ in de benaming Suite was in den beginne niet gebruikelijk; de verzamelde danswijzen werden op verschillende wijze betiteld [1881-85; iWNT].
Ontleend, in de betekenis ‘in elkaar overgaande kamers’ wellicht via Engels suite ‘reeks bijeenhorende kamers’ [1716; OED], aan Frans suite ‘id.’ [ca. 1590; TLF], ‘meerdelig muziekstuk’ [18e eeuw; Rey], die specifieke betekenissen zijn bij ‘opeenvolging, reeks’ [16e eeuw; Rey], eerder al ‘gevolg, achtervolging’ [13e eeuw; Rey]. Het Franse woord is ontwikkeld uit vulgair Latijn *sequita ‘id.’, zelfstandig gebruik van *sequitus ‘het gevolgde’, een variant van het verl.deelw. secūtus van klassiek Latijn sequī ‘volgen, voortzetten’, zie → seconde.
In BN nog steeds zeer gebruikelijk in de betekenis ‘gevolg’, maar dan beperkt tot het (formeel georganiseerde) gevolg van de genodigden van een bruidspaar.
Lit.: Multatuli (1860, uitgave 1992), Max Havelaar of de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy, Assen/Maastricht, 103

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

suite [gevolg, ineenlopende kamers] {1651 als ‘gevolg’; als ‘ineenlopende kamers’ 1889} < frans suite, teruggaand op latijn sequi [volgen, voortzetten], middeleeuws latijn sequitus [de weg die men volgt], sequimentum [de plicht van de vazal om zijn heer te volgen].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

suite znw. v., eerst nnl. < fra. suite, maar bij ons gebruikt voor twee of meer kamers die in elkander lopen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

suite znw. Nnl. uit fr. suite. De bet. “kamers-en-suite” komt in ’t Fr. niet voor.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

suite s.nw.
1. Instrumentale komposisie bestaande uit danswysies met dieselfde toonsoort of tema. 2. Stel kamers, gewoonlik met mekaar verbind.
Uit Ndl. suite (1881 - 1885 in bet. 1, 1889 in bet. 2) of Eng. suite (1801 in bet. 1, 1716 in bet. 2).
Ndl. suite en Eng. suite uit Fr. suite (11de eeu).
D. Suite (17de eeu).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

suite (Frans suite (de chambres))
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

suite ineenlopende kamers 1859 [Multatuli, Max Havelaar, 105] <Frans

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

suite (← Eng. ‘rij, reeks’), softwarepakket; bundeling van een of meer programma’s, bijvoorbeeld een tekstverwerker, rekenblad en database, die als één geïntegreerd geheel te koop zijn en waarvan alle onderdelen precies hetzelfde werken.

Dit boek, zoals de schrijver zegt, helpt je op je ontdekkingsreis door de suite. (Computer thuis in bedrijf, december 1997)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut