Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

strip - (strook; beeldverhaal)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

strip zn. ‘strook; beeldverhaal’
Nnl. strip ‘metalen strook of band, o.a. ter bevestiging’ in Huidnaden Strippen en Spanten (van het stoomschip Willem III) zich mede in voldoenden staat bevinden [1885; Leeuwarder Courant], door enkele of dubbele strippen verbonden [1908; WNT], ‘strook, band’ in met strippen worden opgehangen [1934; WNT Aanv. draad], ook in samenstellingen als tochtstrip ‘strook die kieren tochtdicht maakt’ [1935; De Bel], ‘strook’ in opgebouwd uit eiken strippen [1946; WNT], dan ook ‘beeldverhaal’ in Russische “strips” en tekenfilms [1948; Archief Eemland], de strips in een aantal dagbladen, waarbij ook het kapitein-Rob-verhaal [1949; Archief Eemland], ook wel ‘langwerpig oppervlak, kleine opstijg- en landingsstrook voor vliegtuigen’ in uitgerust met een dergelijke strip, zodat vliegtuigverbinding onderhouden kon worden [1950; WNT vliegtuig].
In de betekenis ‘strook, reep’ ontleend aan Engels strip ‘deel van een oppervlak tussen twee evenwijdige lijnen’ [1882; OED], eerder al ‘strook of reep hout of metaal’ [1831; OED] en ‘strook land, bos enz.’ [1816; OED], nog eerder al ‘langwerpige strook stof’ [1459; OED], dat zelf wrsch. ontleend is aan Middelnederduits strippe ‘band, reep, strook’, verwant met → streep ‘lijn’. De betekenis ‘beeldverhaal’ is ontleend aan Amerikaans-Engels strip ‘reeks tekeningen in een krant, beeldverhaal’ [1920; OED], een betekenis die is ontstaan omdat de tekeningen die een strip vormen, tussen evenwijdige lijnen staan en als het ware een strook vormen. De betekenis ‘landingsstrook’ is een verkorting van airstrip.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

strip [(metalen) strook] {1901-1925} < engels strip [idem], verwant met streep, vgl. middelnederduits strippe [strookje, stuk].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

strip znw. m. ‘strook ijzer om naden te bedekken’ < ne. strip; maar als inheems woord vla. strip ‘streep, straal’, mnd. nnd. strippe ‘riem, strookje, strik’. — Zie verder: streep.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

strip (de, -pen), (i.h.b.:) landingsstrook. Er waren in dat immense oerwoud een aantal strips en kontaktplaatsen, vanwaar deze ’missionarissen’ met hun eigen vliegtuigen konden landen en stijgen (Cairo 1977: 47). - Etym.: E s. = strook i.h.a. - Syn. airstrip*.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

strip ‘reep, strook’ (Engels strip); ‘stripverhaal’ (van Engels comic strip)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

strip ‘(metalen) strook’ -> Deens strips ‘(kleine) klap met een zweep of stok, meestal om kinderen op te voeden’ (uit Nederlands of (Neder- of Hoog-)Duits).

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

beeldroman [strip in boekvorm] (1941). Wegens papierschaarste komt in 1941 de ‘beeldroman’ op: kleine, dunne boekjes met telkens een compleet verhaal in beelden. In dezelfde tijd wordt ook de term strip aangetroffen. Later, in de jaren vijftig, verschijnen de benamingen stripverhaal en comic, waarvan de laatste weer in onbruik is geraakt. De vaak ruwe inhoud van de beeldromans baart opvoeders zorgen, en in oktober 1948 berichten de dagbladen: “De Minister van o.k. en w. [Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen] doet een beroep op de directeuren der Rijksscholen, Gemeentebesturen en schoolbesturen om te bevorderen dat het verspreiden van z.g. beeldromans zowel op school als daarbuiten zoveel mogelijk wordt tegengegaan. Deze boekjes, die een samenhangende reeks tekeningen met een begeleidende tekst bevatten, zijn over het algemeen van sensationeel karakter zonder enige andere waarde.”

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

strip (metalen) strook 1908 [WNT] <Engels

strip beeldverhaal 1949 [De Vooys]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut