Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

stopcontact - (contact aan een wand waarop men een elektrisch toestel kan aansluiten)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

contact zn. ‘aanraking’
Nnl. contact ‘omgang, verbinding’ [1841; WNT revelatie], in de samenstelling contact-theorie ‘theorie inzake (mogelijkheid tot) elektrische verbinding’ [1862; WNT volta].
Al dan niet via Frans contact [1586] ontleend aan Latijn contāctus, van het werkwoord contingere ‘aanraken’ (verl.deelw. contactus; uit het teg.deelw. ook → contingent), gevormd uit → com- ‘samen, met’ en het werkwoord tangere ‘aanraken’, zie → tangens.
De betekenis ‘elektrische verbinding’ is ontleend aan het Engels, waar het woord in die betekenis in 1860 voor het eerst werd gebruikt door de natuurkundige Michael Faraday.
contacteren ww. (BN) ‘zich in verbinding stellen met, benaderen’. Nnl. kontakteren [1972; De Clerck 1981]. Geen afleiding van contact, maar ontleend aan Frans contacter. ♦ contactlens zn. ‘lens die op de oogbol wordt aangebracht, ter vervanging van brillenglas’. Nnl. contactlens [1950; WNT Aanv.]. Ontleend aan Engels contact lens ‘id.’ [1888], dus letterlijk ‘lens die in contact staat met het oog’, gevormd met → lens.

EWN: contact zn. 'aanraking' (1841)
ANTEDATERING: contact of raking (van hemellichamen) [1769; Opregte Groninger courant (KB) 30/6]
EWN: ♦ contacteren ww. (BN) 'zich in verbinding stellen met, benaderen' (1972)
ANTEDATERING: Pos zal de Surinaamse Voetbal Bond ... contacteren [1950; De Surinamer (KB) 9/11]
EWN: ♦ contactlens zn. 'lens die op de oogbol wordt aangebracht, ter vervanging van brillenglas' (1950)
ANTEDATERING: Het principe der contactlenzen [1937; Limburgsch dagblad (KB) 30/10]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

stopcontact ‘contact aan een wand waarop men een elektrisch toestel kan aansluiten’ -> Papiaments stòpkòntakt ‘contact aan een wand waarop men een elektrisch toestel kan aansluiten’; Sranantongo stopkontakt ‘contact aan een wand waarop men een elektrisch toestel kan aansluiten’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut