Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

stampij - (ophef, herrie)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

stampij, stampei zn. ‘ophef, herrie’
Mnl. stampije ‘ophef, herrie geweld, het opspelen’ in Dat seer ... sonder beide Al sijn stampijen neder leide ‘het gezwel hield onmiddellijk op pijn te doen’ [1265-70; VMNW], ‘danslied’ in speelden nuwe stampiën ‘speelden nieuwe danswijsjes’ [ca. 1325; MNW]; vnnl. stampij ‘getier, kabaal, ruzie’ in Dat wy ... dus kijven, vechten en smijten ... Wout ghy v beteren, wy en hadden nimmermeer stampije [midden 16e eeuw; WNT]; nnl. in de afleiding stampeijen ‘stampvoeten’ [1832; Weiland], dan ook weer stampei ‘geraas, getier, kabaal, rumoer’ in stampei maken [1950; Van Dale].
Ontleend aan Oudfrans estampie ‘herrie, rumoer, ophef’ [1240; FEW], ook wel ‘soort dans’ [1165; FEW], ‘gespring, gestamp’, afgeleid van het werkwoord estampir ‘stampvoeten’ [ca. 1200; FEW], dat beperkt is gebleven tot Noord-Franse dialecten en zelf ontleend is aan Frankisch *stampijan-, waarvoor zie → stampen.
De spelling stampij is historisch juist, de spelling stampei niet: een lange î wordt na de Middelnederlandse periode gediftongeerd en gespeld als -ije-, waaruit door e-apocope ij.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

stampij [herrie] {stampie 1265-1270} met rom. achtervoegsel van stampen.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

stampij herrie 1265-1270 [CG Lut.K]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut