Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

stammen - (afkomstig zijn van)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

stam zn. ‘staand deel van een boom; nageslacht van één stamvader’
Mnl. stam ‘boomstam; nageslacht’ in Die grote boem, die rechte stam ‘die grote boom, die rechte stam’ [1390-1410; MNW-R], Die stam uanden wortel yesse ‘de stam uit de wortel van Jesse’ [1375-1400; MNW-R]; vnnl. ook ‘volksstam’ zoals in Den twaelf stammen die in de verstroyinge zijn ‘Aan de twaalf stammen die in de diaspora zijn’ [1688; iWNT]; nnl. ook ‘lexicale kern van een woord’ [1846; iWNT].
Mnd. stam (waaruit door ontlening nzw. stam); ohd. stam (nhd. Stamm); nfri. stam; alle ‘stam’ en al vroeg ook ‘volksstam’, < pgm. *stamna-. Daarnaast met dezelfde betekenis oe. stemn, stefn (ne. stem) < pgm. *stamni-. In het Gotisch is een woord met andere ablautstrap in de stam overgeleverd, namelijk stoma ‘dieper wezen, grondslag’ < pgm. *stōman-. Zie ook → steven.
Verwant met: Latijn stāmen ‘hoofddraad van een rechtopstaand weefgetouw’; Grieks stḗmōn ‘id.’; Sanskrit sthā́man- ‘standplaats’; Litouws stomuõ ‘gestalte’; Russisch vero. stamík ‘steunbalk’; Oudiers tamun ‘stam’; Tochaars A/B ṣtām, stām ‘boom’; < pie. *sth2mno-, *steh2-m- een afleiding van de wortel *steh2- van ‘staan’ (IEW 1007-1008), zie → staan.
stammen ww. ‘afkomstig zijn’. Nnl. in Dit woord stamt uit 't Fransch [1731; iWNT]. Afleiding van stam of ontleend aan het Hoogduits, waarin het al in 1420 als zodanig is overgeleverd. In het late Middelnederlands is wel al een werkwoord stammen geattesteerd met de betekenis ‘een stam, stengel vormen’.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

stammen ww. in de bet. ‘afstammen’ in de 19de eeuw < nhd. stammen. — Mnl. stammen bet. ‘een stam vormen’. — Afl. van stam.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

stammen ww. Nog niet bij Kil., wel al mhd. Bij ons wsch. uit ’t Du. Laat-mnl. wel stammen “een stam vormen”.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut