Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

split - (insnijding in kleding)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

split2* [insnijding in kleding] {1901-1925} afgeleid van splijten.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

split znw. o., eerst na Kiliaen, maar ook mnd. is een afl. van splijten.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

spleet znw., mnl. splēte v. (m.?). = Teuth. splete, mnd. splēte m. (v.?) “spleet”, stam *spliti- (voor den vorm vgl. reet I, scheet). Bij ’t ww. splijten, mnl. splîten, mhd. splîʒen (nhd. dial. spleissen), mnd. splîten, ofri. splîta “splijten”. Hierbij nog ndl. split o., nog niet bij Kil., een ook ndd. znw. Ouder dan dit znw. is blijkbaar ’t ww. ndl. splitten, reeds mnl., door Kil. “vetus” genoemd, vla. (reeds bij Maerlant) spletten, ndd. splitten (> de. splitte), (owfri. by-splitta “berooven”), fri. splitte, eng. to split “splijten, splitsen”. Verder hierbij splitsen, nog niet bij Kil. (in deze bet. mnl. splitten), fri. splitse, ndd. splitsen (ook in ’t Skandin. overgegaan), òf een jongere afl. van splitten òf onder invloed hiervan vervormd uit zeldzaam-mnl., oudnnl., ndd. splissen, fri. splisse “splitsen”, dat dan ss uit idg. tt < d-t zou hebben (vgl. beslissen); of heeft dit omgekeerd ss < ts en is ’t dus = splitsen? Kil. vermeldt splissen “rudentum partes extremas absque nodo coniungere”. Men houdt ier. slissiu “dunne lat” voor oerverwant. Voor de idg. basis splī̆d- zie splinter.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

split ‘insnijding in kleding; iets dat gespleten is’ -> Deens split ‘insnijding in kleding, spie, wimpel’ (uit Nederlands of Nederduits).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

split* insnijding in kleding 1903-1904 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut