Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

sopraan - (hoogste zangstem; vrouw of kind met hoge zangstem)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

sopraan zn. ‘hoogste zangstem; vrouw of kind met hoge zangstem’
Nnl. soprano ‘hoogste stem’ [1824; Weiland], sopraan ‘zangeres met hoge zangstem’ in twee Bassen, twee Tenoren, een eerste en een tweede Sopraan [1839; WNT zes], ‘hoge zangstem’ in Letje heeft een sopraan zo helder als glas [1861; WNT], ook ‘met hoge ligging of hoge stemming’ in samenstellingen als sopraanpartij [1933; WNT], sopraanblokfluit [1946; WNT Aanv. blok], sopraanvedel [1951; WNT vedel I].
Ontleend aan Italiaans soprano ‘hoge stem’ [1537-55; DELI], eerder al ‘zanger(es) met hoge stem’ [1438-77; DELI], nog eerder ‘dat wat hoog is’ [voor 1294; DEDI], een afleiding van sopra ‘hoog’ < Latijn suprā ‘boven, tevoren’, oude ablatief van het bn. superus ‘boven’, verwant met super ‘boven’, zie → super(-).
Voor de samenstelling mezzosopraan ‘stem tussen sopraan en alt’ zie → mezzo.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

sopraan [hoogste vrouwenstem] {1861} < italiaans soprano [sopraan, lett.: hoogste] < latijn superanus [hoogste], van superare [over iets heen klimmen], superus [zich boven bevindend], van super [boven].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

sopraan s.nw.
1. Hoogste vrouestem. 2. Iemand wat sopraan (sopraan 1) sing.
Uit Ndl. sopraan (1861 in bet. 1, 1933 in bet. 2).
Ndl. sopraan uit Hoogduits Sopran (18de eeu) uit It. soprano (16de eeu) uit Latyn superanus 'die boonste', met lg. van super 'bo'.
Eng. soprano, Fr. soprano, Port. soprano, Sp. soprano.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

sopraan (Italiaans soprano)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

sopraan ‘hoogste vrouwenstem’ -> Indonesisch sopran(o) ‘hoogste vrouwenstem’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

sopraan hoogste vrouwenstem 1824 [WEI] <Italiaans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut