Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

situatie - (ligging; toestand)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

situatie zn. ‘ligging; toestand’
Mnl. situacie ‘ligging, toestand’ in bij der natuerlijcker gelegentheijt ende situacien van de plaetzen ‘volgens de natuurlijke toestand en ligging van de plaatsen’ [1495; iWNT afdaling]; vnnl. situatie in ten aensien vanhaer situatie en plaetse ‘ten aanzien van haar ligging en plaats’ [1634; iWNT]; nnl. ook ‘stand van zaken’ in wegens de Situatie der Polityke affairres [1755; Leeuwarder Courant], (zich) bevinden in een zeer critieke situatie [1797; iWNT].
Ontleend aan Frans situation ‘positie’ [1320; Rey], dat ontleend is aan middeleeuws Latijn situatio, bij het werkwoord situare ‘plaatsen, zetten’, net als Laatlatijn situatus ‘gelegen’ afgeleid van klassiek Latijn situs ‘ligging, positie’, een afleiding van het ww. sinere ‘(laten) liggen, neerleggen’, waarvan de verdere herkomst onzeker is.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

situatie [positie, toestand] {situacie 1531} < frans situation, van situer < middeleeuws latijn situare [plaatsen, zetten], evenals laat-latijn situatus [gelegen], van situs [ligging, positie] (vgl. situ).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

-situatie (Engels situation)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

situatie ‘positie, toestand’ -> Fries situaasje ‘positie, toestand’; Indonesisch situasi ‘positie, toestand’; Minangkabaus situasi ‘positie, toestand’; Sranantongo sitwasi ‘toestand’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

situatie positie, toestand 1495 [WNT afdaling] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal