Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

sissen - (scherp geluid maken)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

sissen ww. ‘scherp geluid maken’
Mnl. wantse cissen ende blasen ‘want ze (de ganzen) sissen en blazen’ [1437; MNW-R].
Klanknabootsend woord.
Mnd. sissen; nhd. zischen; ne. siss; alle ‘sissen e.d.’.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

sissen* [scherp geluid maken] {sissen, cissen 1437} middelnederduits sissen, tzissen, engels to siss, klanknabootsend gevormd.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

sissen ww., later-mnl. sissen, tsissen, mnd. sissen, tzissen, nhd. zischen, ne. siss, naast ohs. zispan, mhd. zispen zijn klanknabootsende woorden.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

sissen ww., reeds later-mnl. = nhd. zischen, mnd. sissen, tzissen, eng. to siss “sissen”. Onomatopoëtisch.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

sissen ono.w., + Hgd. zischen, Eng. to siss: onomat.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2sis ww.
'n Fyn, skerp blaasgeluid maak soos wanneer lug deur 'n nou opening ontsnap, vog met iets gloeiends in aanraking kom, of iets vinnig deur die lug trek.
Uit Ndl. sissen (al Mnl.). Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902).
Ndl. sissen uit Middelnederduits sissen of tzissen, wat klanknabootsend gevorm is.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetensckap en Kuns

sis II: fyn blaasgeluid maak (soos bv. v. ’n slang); Ndl. (reeds Lmnl.) sissen, Hd. zischen, Eng. siss, kn.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

sissen ‘scherp geluid maken’ -> Duits dialect sissen ‘het geluid maken van vuur’; Javaans ses, sos ‘scherp geluid maken’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

sissen* scherp geluid maken 1437 [MNW]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut