Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

sire - (aanspreektitel voor een koning)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

sire zn. ‘aanspreektitel voor een koning’
Vnnl. sire ‘aanspreekvorm van hooggeplaatst persoon’ in so sullen wy verhalen hoe dat in Enghelant Sire Fransoys Draeck Ridder ... twee notabele voyagien ghedaen heeft, om den Coninck van Spaengien afbreuck te doen [1599; Van Meteren], ‘aanspreektitel van een vorst’ in wat zegt gy hierop, Sire? [1644; WNT leven I]; nnl. sire ‘aanspreektitel’ in Sire, als het u belieft, gy ... [1808; WNT].
Ontleend, net als Engels sir ‘meneer; titel van ridder en baronet’, aan Frans sire ‘titel van een vorst of hooggeplaatst persoon’ [ca. 1050; TLF], eerder al ‘heer, meester, als benaming voor God’ [ca. 980; TLF], ontwikkeld uit vulgair Latijn *seior ‘aanspreektitel’, een samengetrokken nominatiefvorm van senior ‘meerdere, oudere’, zie → senior. De samentrekking had misschien plaats naar analogie van maior ‘meerdere’, zie → majoor.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

Sire [titel] {1808} < frans Sire, uit een nevenvorm van latijn senior (vgl. senior, sir).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

sire (Frans sire)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

Sire titel 1644 [WNT vertrouwen I] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut