Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

serveren - (opdienen; opslaan)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

serveren ww. ‘opdienen; opslaan’
Nnl. geserveerd ‘opgediend’ in op een groote metalen schotel geserveerd [1877; Von de Wall en Van der Tuuk], de geserveerde spellen ‘de games waarin (door de ander) opgeslagen werd’ [1890; WNT volley], er werd goed geserveerd (over tennis) [1913; NRC].
In de betekenis ‘opdienen’ vermoedelijk ontleend aan Duits servieren [1571; Schulz], dat in de 18e eeuw gangbaar werd, en dat ontleend is aan Frans servir ‘id.’ als in servir à table ‘de maaltijd opdienen’ [ca. 1165; TLF] of servir de pain ‘brood aanbieden’ [ca. 1170; TLF], eerder al ‘dienen, zich wijden aan’, met name gericht op God [eind 10e eeuw; Rey] of op de duivel [880; Rey], ontwikkeld uit Latijn servīre ‘slaaf zijn, dienen, zich wijden aan’. De betekenis ‘opslaan’ (het eerst bij tennis) is ontleend aan Engels serve ‘opslaan’ [1585; OED] < ‘assisteren bij het spel’ [1531; OED] < ‘iemands dienaar zijn’ [1303; OED], eerder ook ‘opdienen’ [ca. 1250], ontleend aan Frans servir.
Latijn servīre is wrsch. afgeleid van servus ‘dienaar, slaaf’ en verwant met: Avestisch haraite ‘verdedigt’; Lydisch sarẽta ‘beschermer’; < pie. *ser-, *sr- (LIV 534).
Lit.: H. von de Wall en H. van der Tuuk (1877), Maleisch-Nederlandsch woordenboek, dl. 1, Batavia

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

serveren [opdienen] {1926-1950} < engels to serve [idem] < latijn servire [slaaf zijn, als slaaf dienen, dienen], van servus [slaaf], dat aan het etruskisch is ontleend.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

serveren (Engels to serve)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

serveren ‘opdienen’ -> Menadonees selwir, selewir ‘opdienen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

serveren opdienen 1929 [KWT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut