Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

seminarie - (priesteropleiding)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

seminarie zn. ‘priesteropleiding’
Vnnl. Seminarien ‘priesteropleidingen’ [1621; WNT overnatuurlijk], seminarium ‘opleiding van predikanten’ [1627; WNT uitlandisch]; nnl. seminarie ‘priesteropleiding’ [1791; WNT tuchthuis].
Ontleend aan Latijn sēminārium ‘(boom)kwekerij, broedplaats’, na het Concilie van Trente (1545-63) in het christelijk Latijn de naam voor de opleiding van priesters. Dit is het zelfstandig gebruikte bn. sēminārius ‘verband houdend met zaad’, een afleiding van sēmen ‘zaad, stam, nakomeling’, dat verwant is met Duits Samen ‘zaad’, zie → zaad.
seminar zn. (NN) ‘studieconferentie, werkcollege’. Nnl. seminars ‘werkcolleges’ [1950; Dagblad voor Amersfoort], seminar ‘conferentie’ [1952; Dagblad voor Amersfoort]. Ontleend aan Engels seminar ‘werkcollege van hoogleraar’ [1889; OED], ook ‘conferentie’ [1944; OED], zelf ontleend aan Duits Seminar ‘werkcollege’ [1895; Schulz], eerder onder meer ‘kweekschool’ [1801; Schulz], dat ontleend is aan Latijn sēminārium, dat in de 16e eeuw in Duitse humanistenkringen gebruikelijk werd voor ‘(kost)school, vormingsinstituut’ [1524; Schulz].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

seminarie [inrichting tot opleiding van geestelijken] {1622} < latijn seminarium [kwekerij, kweekplaats], van seminare [zaaien, voortbrengen, verwekken], van semen (2e nv. seminis) [zaad, nageslacht, kind].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

seminarie znw. v. > seminarium eig. ‘kwekerij, plaats waar planten uitgezaaid wordenʼ, dan ook reeds ‘kweekschoolʼ.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

seminarie (Latijn seminarium)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

seminarie ‘inrichting tot opleiding van geestelijken’ -> Indonesisch séminari ‘inrichting tot opleiding van geestelijken’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

seminarie inrichting tot opleiding van geestelijken 1608 [Van Meteren, Commentarien, 27.128] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut