Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

selenium - (scheikundig element)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

selenium zn. ‘scheikundig element (Se)’
Nnl. selenium “eene door Berzelius in 1818 ontdekte niet metallische grondstof” [1847; Kramers].
Internationaal wetenschappelijk neologisme, ontleend aan Neolatijn selenium, dat in 1817 als naam voor het zuivere element werd voorgesteld door de Zweedse scheikundige Jakob Berzelius (1779-1848). Het woord is gevormd met het achtervoegsel -ium, dat voorkomt in de meeste wetenschappelijke elementnamen, bij Grieks selḗnē ‘maan’. Berzelius werd geïnspireerd door de naam van het element tellurium, die negentien jaar eerder was geïntroduceerd op basis van Latijn tellūs (genitief tellūris) ‘aarde’ door de Duitse scheikundige Martin Heinrich Klaproth (1743-1817). Selenium en tellurium hebben een grote overeenkomst in eigenschappen en worden in de natuur vaak samen aangetroffen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

selenium [chemisch element] {1847} < modern latijn selenium, zo genoemd door de ontdekker ervan, de Zweedse chemicus Jöns Jakob Berzelius (1779-1848) naar grieks selènè [maan], omdat het lijkt op tellurium, dat genoemd is naar de aarde (latijn tellus [aarde]).

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Selenium (Se, 34). (Gr. σελήνη (selênê) = maan). In 1818 ontdekt door Berzelius (1779—1848) in het slik van een zwavelzuurfabriek. Het was aanvankelijk verwisseld met tellurium. Ter onderscheiding van dit element, dat naar de aarde was genoemd (→ tellurium), noemde de ontdekker het nieuwe element naar de maan.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

selenium ‘chemisch element’ -> Indonesisch sélénium ‘chemisch element’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

selenium chemisch element 1847 [KKU] <modern Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut