Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

selecteren - (uitkiezen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

selectie zn. ‘keuze’
Vnnl. selectie ‘verkiezing’ [1658; Meijer]; nnl. selectie ‘keus, verkiezing’ [1824; Weiland], selectie-theorie [1878; Gids, 4, 383], selectie ‘schifting’ [1900; Groene Amsterdammer].
Aanvankelijk ontleend aan Latijn sēlēctiō ‘id.’, dat afgeleid is van sēligere ‘weghalen, uitkiezen’ (verl.deelw. sēlēctum), een afleiding van legere ‘verzamelen, uitkiezen’, zie → legende, met het voorvoegsel sē-, dat ‘scheiding’ aanduidt. Eind 19e eeuw opnieuw ontleend, nu aan Engels selection ‘teeltkeuze’ [1837; OED], eerder al ‘keuze’ [1646-58; OED], dat ook ontleend is aan Latijn sēlēctiō.
De ontlening van de term selectie in de 19e eeuw vond plaats in het kader van de evolutietheorie van Charles Darwin (1809-82) waarin natural selection ‘natuurlijke selectie’ [1857; OED] een belangrijke rol speelt.
selecteren ‘uitkiezen’. Nnl. ik selecteer[de] (in niet-biologische zin) [1913; NRC], geselecteerd (voor de teelt) [1916; Gids, 1, 303]. In het Nederlands gevormd, mogelijk onder invloed van Frans sélecter ‘selecteren (in darwinistische zin)’ [1878-79; TLF], als ww. bij selectie. Deze betekenissen worden in het Engels uitgedrukt door het ww. select ‘selecteren (in het kader van de theorie van Darwin)’ [1859; OED], eerder al ‘kiezen’ [1567; OED], ontleend aan Latijn sēligere ‘weghalen, uitkiezen’ (verl.deelw. sēlēctum), het Engels zal voor het Nederlands ook als inspiratiebron gediend hebben.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

selecteren ‘uitkiezen’ -> Indonesisch séléktir ‘uitkiezen’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut