Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

schminken - (schmink, make-up aanbrengen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

schmink zn. ‘grimeersel’
Nnl. schmink ‘grimeersel, cosmetisch middel om de gezichtshuid te kleuren’ zoals in het rood onder de oogen herinnerden mij de Schmink-gewoonten [1887; Groene Amsterdammer].
Ontleend aan Duits Schminke ‘grimeersel’, ouder smyncke ‘vette pijpaarde, kleiaarde’ [1420; Kluge21] (ook Middelnederduits sminke), nevenvorm met epenthetische nasaal van Middelhoogduits smicke ‘id.’, een afleiding van → smeken, dat oorspr. ‘strijken, strelen, smeren’ betekent.
Dat Germaanse vrouwen hun gezicht kleurden, voornamelijk met rood en wit, is al bekend sinds de vroege middeleeuwen. Vanaf de jaren 1420 is in Oost-Friesland een woord sminke in gebruik voor een vettige substantie, zogenaamde pijpaarde, een soort pottenbakkersklei. Deze woordvorm werd door de Duitse bariton Ludwig Leichner (1836-1912) vermoedelijk verhoogduitst als Schminke. Leichner ontwikkelde de eerste schmink voor het toneel in de jaren 1860 en opende in 1873 de Poudre- und Schminkenfabrik Leichner in Berlijn.
schminken ‘grimeren’. Nnl. schminken ‘grimeren, opmaken’ in die het costuum-naaien en schminken verstaan [1884; Groene Amsterdammer], schminken “blanketten, met wit of rood blanketsel besmeren b.v. gelaat, hals, handen” [1907; Koenen]. Ontleend aan Duits schminken ‘grimeren’, afgeleid van Schminke. Mnd. sminken.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

schminken ‘schmink, make-up aanbrengen’ -> Menadonees smèngken ‘lipstick’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut