Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

Schiermonnikoog - (geografische naam)

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

Schiermonnikoog (Schiermonnikoog, Fr)
Fries Skiermuontseach. Ca. 1400 Moenkelangenoe1, 1440 Werner oge, Schiermonnichoge2, 1465 Skiramoniken each3, 1558 Scheer monick oghe4, 1677-1678 Schiermonick ooge5, 1781 Schiermonnik Oog6; oog 'land omgeven door water, eiland' van de schiere monniken 'cisterciënzers', naar de grijswitte kleur van hun pij, vergelijk → Wittewierum en → Grijssloot. Hoofdplaats van het gelijknamige waddeneiland, werd ook wel Oosterburen genoemd. Aan de westkant van het eiland lag Westerburen, waartoe ook de buurschap Dompen behoorde. Verder was er nog een buurt met de naam Binnendijken. In de 18e eeuw zijn door afslag en overstuiving Dompen, Binnendijken en Westerburen verloren gegaan. Moenkelangenoe is waarschijnlijk niet Schiermonnikoog, maar het Duitse waddeneiland Langeoog, tussen Baltrum en Spiekeroog, 1398 Langoch. De oude vorm Werner oge is wel verklaard als een samenstelling van oge 'land in het water, eiland' en de persoonsnaam Werner of een waternaam *Warinô7. Het eiland is vermoedelijk pas rond 1400 voor bewoning geschikt gemaakt, toen de cisterciënzer monniken van de abdij Klaarkamp te Rinsumageest er een uithof maakten. Zij stichtten er een kapel, die in 1465 parochiekerk werd, en namen ook de bedijking ter hand. Voor Friezen is It eilân, ook Ut Eilaun 'het eiland' nog altijd Schiermonnikoog.
Lit. 1EF 475, 2NGN 4 (1899) 28, 3Moerman 1956 201, 4krt NGW, 5krt Coenders, 6krt Beckeringh, 7Philologia Frisica 5 (1969) 42.

Hosted by Meertens Instituut