Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

scala - (reeks)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

scala zn. ‘reeks’
Vnnl. de scala musicalis ‘de tonenreeks in de muziek’ [1535; WNT Aanv. deductie], die Schala inder musycke ‘id.’ [1567; WNT]; nnl. dese scala ‘deze toonladder’ [1738; WNT wolf I], scala ‘reeks’ in de geheele scala onzer neigingen [1881; Gids 4, 214].
Ontleend, aanvankelijk rechtstreeks, later vermoedelijk ook via Italiaans scala ‘toonladder’ [1556; DELI], eerder al ‘trap, ladder’ [einde 13e eeuw; DELI], aan middeleeuws Latijn scala ‘ladder’, later ook ‘toonladder’ [1503; Fuchs], nevenvorm van klassiek Latijn scālae ‘trap, ladder’ (mv., zelden het ev. scāla ‘trede, trap’), van de wortel van scandere ‘klimmen’. De overdrachtelijke betekenis ‘reeks’ kan mede zijn ontstaan onder invloed van Duits Skala ‘reeks’ [1854; Schulz] dat ook, al dan niet via Italiaans scala, aan Latijn scala ontleend is.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

scala [reeks] {1772} < italiaans scala [trap] < latijn scala [idem], afgeleid van latijn scandere [klimmen] (vgl. scanderen).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

scala (Italiaans scala)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

scala reeks 1772 [Bouvink] <Italiaans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut