Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

rinkelen - (een hel, onderbroken geluid geven)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

rinkelen* [een hel, gebroken geluid geven] {ringkelen 1599, vgl. rinckele [klok, bel] 1567} gevormd van middelnederlands ringen [klinken].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

rinkelen ww. Kiliaen ‘vetus’ naast rinken (Holl. Fris.). Indien men uitgaat van rinkelen dan kan men denken aan een iteratief met verscherpte k van ringen 3.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

rinkel znw., rinkelen ww., het eerste door Kil. “Holl. Fris.”, ’t tweede “vetus” genoemd, uit ’t Mnl. niet bekend. ’t Ww. is wsch. ’t oudst en ontstaan uit rinklen < ring-len. Van Kil. ringhen “slaan, luiden” (“vetus”) = ags. hringan “rinkelen, luiden” (eng. to ring), on. hringja “luiden”. Met ablaut on. hrang o. “lawaai” en buiten ’t Germ. lit. krankiù, krañkti “snorken, krassen”. Idg. qreŋq- kan de genasaleerde vorm van qereq- zijn (zie roek). — Hierbij rinkinken ww., nog niet bij Kil. Een ook fri., ndd. onomatop. rijmformatie.

[Aanvullingen en Verbeteringen] rinkelen. Adde: russ. Kŕákat’ “een krakend, krassend, schor geluid maken” (slav. *krękati).

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

rinkelen ono.w., Kil. ringkelen, frequent. van *ringen + Ags. hringan (Eng. to ring), On. hringja (Zw. ringa, De. ringe) + Lit. krankli = snorken: onomat.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

rinkelen ‘een hel, onderbroken geluid geven; (Vlaams) (lawaaiig) rondlopen’ -> Frans dialect rinqueler ‘de aren zoeken die men op de akker heeft vergeten nadat men aren heeft gelezen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

rinkelen* een hel, onderbroken geluid geven 1599 [Kil.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut