Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

rijven - (harken)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

rijven* [harken] {1573} middelnederduits riven, oudfries rivia, oudengels hrīfnian, oudnoors hrífa [grijpen naar, krabben]; buiten het germ. lets skrīpsts [krom mes].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

rijven ww. in de bet. ‘harken’ sedert Kiliaen, in die van ‘raspen’ sedert het midden der 16de eeuw. Verder noemt Kiliaen als Ger. Sax. Sicamb. de bet. ‘wrijven’ vgl. mnd. rīven ‘wrijven’. Het mnl. kent wel rīve ‘hark’, zie: rijf 1. — Verder nog on. hrīfa ‘naar iets grijpen, naar zich toe rukken’ en hrīfa v. ‘hark’. — lett. skrīpât ‘krassen, ingriffen’, skrīpsts ‘krom mes’ (IEW 947). — Behoort tot de idg. wt. *(s)krei, waarvoor zie: schrijven en rein.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

rijven ww., in de bet. “harken” sedert Kil., in de bet. “raspen” sedert ’t midden der 16.eeuw. Kil. vermeldt de bet. “wrijven” als “Ger. Sax. Sicamb.”: vgl. mnd. rîven “wrijven”. In deze bet. is ’t woord misschien door wrijven beïnvloed. Mnl. komt rîve v. “hark” al voor (nnl. dial. rijf), rijve “rasp” vermeldt de Teuth., in dgl. bet. mnd. rîve v. De oorspr. anlaut blijkt uit on. hrîfa “grijpen naar, krabben”, hrîfa v. “ hark”. Van één der bij schrijven besproken bases (s)qrī̆bh- of (s)qrī̆p-. Het tegenw. oostfri. rîfe “rasp” kan de idg. p niet bewijzen.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

rijven. Het znw. ook ofri.: rîve v. ‘hark’.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

rijven ono.w., Kil. id. + Ndd. riven, Ags. hrífnian (Meng. rîven, Ofri. ríva, On. rífa = grijpen naar, krabben, enz.: Ug. wrt. hrîƀ, waarnevens wrt. wrîƀ: z. wrijven.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

rijven ‘(gewestelijk) harken’ -> Frans rivelaine ‘plat houweel’; Frans dialect river ‘korenaren afritsen, bladeren van de stengel afhalen, vlas oogsten’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut