Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ratio - (rede, kwantitatieve verhouding; beweegreden)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

ratio zn. ‘rede, kwantitatieve verhouding; beweegreden’
Vnnl. ratio ‘reden, gelegenheid’ [1658; Meijer], ‘rekenkundige verhouding’ [1665; WNT Aanv.]; nnl. ratio ‘rede, reden, oorzaak’ [1824; Weiland], ratio o.a. ‘rede, gezond verstand’ [1864; Calisch].
Ontleend aan Latijn ratiō ‘berekening, som, verhouding, verstand, grond, methode, soort’, behorend bij het werkwoord rērī ‘menen’ (verl.deelw. ratus), verwant met → rede. Zie ook → rantsoen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

ratio [rede] {1665} < latijn ratio [rekening, verklaring, uitleg, reden, inzicht], van reri (verl. deelw. ratum) [berekenen, menen] (vgl. rede1).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

ratio (Latijn ratio)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

ratio ‘rede’ -> Indonesisch rasio ‘rede’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

ratio rede 1665 [WNT uiteinde] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut