Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

rage - (tijdelijke hevige mode, bevlieging)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

rage zn. ‘tijdelijke hevige mode, bevlieging’
Vnnl. rage bedryuen ‘heftige passie, emotie tonen’ [1513; WNT]; nnl. onze Buurjuffer, die een ... rage heeft om in de loterij te waagen ‘onze buurvrouw, die een manie heeft om in de loterij een gokje te wagen’ [1793; WNT wagen III], In onze kleine stad was het een rage [1869; WNT].
Ontleend aan Frans rage ‘heftige hartstocht voor iets’ [ca. 1130; TLF], eerder al ‘heftige uitbarsting van woede’ [1100; TLF], ontwikkeld uit vulgair Latijn *rabia, een variant van klassiek Latijn rabiēs ‘(honds)dolheid, dolle drift’, zie → rabiës.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

rage [bevlieging] {1513 in de betekenis ‘buitensporige vreugde’} < frans rage < middeleeuws latijn rabia < latijn rabies [dolheid, begeerte, geestvervoering], van rabere [razend zijn]. Het woord is tweemaal geleend, eerst in de 16e eeuw als ‘razernij, buitensporig gevoel’, en nogmaals in de 19e eeuw in de betekenis ‘bevlieging’.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

raasj (zn.) rage; Nuinederlands rage <1513> < Frans rage.

F. Debrabandere (2011), Limburgs etymologisch woordenboek: de herkomst van de woorden uit beide Limburgen, Zwolle

arage, zn.: woede. Ook Br., naast Ovl. aratie, arazie. 1774 dat hij noijt anders en heeft gedronken als uyt arraigie, Gent (LC). Wsch. < l’arage door metanalyse < la rage. Fr. rage ‘razernij’ < volkslat. rabia, naast Lat. rabies.

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

arage, arezze, zn.: vertwijfelde woede, vertwijfeling, wanhoop, ergernis, verbouwereerdheid, gejaagdheid. Ovl. ook aratie, arazie. 1774 dat hij noijt anders en heeft gedronken als uyt arraigie, Gent (LC). Wsch. < l’arage door metanalyse < la rage. Fr. rage ‘razernij’ < volkslat. rabia, naast Lat. rabies.

oraazje, zn.: spijt. Ovl. arage, arazie, aratie, errage ‘vertwijfeling, ergernis, wanhoop’. Uit l’arage door metanalyse uit Fr. la rage. Fr. rage ‘razernij’ < volkslat. rabia naast Lat. rabies.

F. Debrabandere (2007), Zeeuws etymologisch woordenboek: de herkomst van de Zeeuwse woorden, Amsterdam

arazie, orazie zn. v.: ergernis, kwaadheid. Ook Ovl. arage, aratie ‘vertwijfelde woede, vertwijfeling, wanhoop, ergernis’. 1774 dat hij noijt anders en heeft gedronken als uyt arraigie, Gent (LC). Wsch. < l’arage door metanalyse < la rage. Fr. rage ‘razernij’ < volkslat. rabia, naast Lat. rabies.

F. Debrabandere (2005), Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de Oost- en Zeeuws-Vlaamse woorden, Amsterdam

arage (Al, G, W), arazie (ZV), aratie (B), errage (Al), zn. v.: vertwijfelde woede, vertwijfeling, wanhoop, ergernis. 1774 dat hij noijt anders en heeft gedronken als uyt arraigie, Gent (LC). Wsch. < l'arage door metanalyse < la rage. Fr. rage 'razernij' < volkslat. rabia, naast Lat. rabies.

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

oraozje (van -) uit spijt (Leuven). Volksetymologische reïnterpretatie van fra. (de) rage ‘uit spijt, lett.: uit woede’ ‹ vulglat. *rabia ‹ lat. rabies ‘woede’.
Goemans 367.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

rage (Frans rage)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

rage bevlieging 1844 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut