Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

puree - (fijngewreven levensmiddelen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

puree zn. ‘fijngewreven levensmiddelen’
Mnl. pureye ‘puree’ in pureye van witten erweten ‘puree van witte erwten’ [1351; MNW-P], vnnl. poreye van Erweten [1599; WNT]; nnl. Hij zijn ... eetlust botvierend aan aardappelen purée met lapjes [1888; WNT lap I], overdrachtelijk in de purée ‘in ernstige moeilijkheden’ [1931; WNT].
Tweemaal ontleend aan Frans purée ‘brij van gekookte groenten’ [13e eeuw; Rey]. De oude vorm op -eye correspondeert met de tweelettergrepige uitspraak van Oudfrans -ée. In het Vroegnieuwnederlands verouderde dit woord. In de 19e eeuw werd Frans purée opnieuw ontleend. Het Franse woord betekent letterlijk ‘gereinigd, van schillen e.d. ontdaan’ en is het vrouwelijke verl.deelw. van Oudfrans purer ‘reinigen’ (later vervangen door Nieuwfrans purifier), ontwikkeld uit Laatlatijn purare ‘id.’, afleiding van klassiek Latijn pūrus ‘schoon’, zie → puur.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

puree [fijngestampt gerecht] {poureye 1573} < frans purée [idem], zelfstandig gebruikt vr. verl. deelw. van purer [afschuimen (van bier), eig.: zuiveren], middeleeuws latijn purea (vgl. puren).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

puree (Frans purée)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

puree ‘fijngestampt gerecht’ -> Indonesisch puré ‘fijngestampt gerecht’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

puree fijngestampt gerecht 1544 [Paludanus, Dictionariolum rerum maxime vulgarium] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal